Premabuła
Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją (Art. 72.1 Konstytucji RP, Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.). Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników tutejszego gabinetu jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Wprowadzenie standardów ochrony dzieci przed krzywdzeniem stanowi realizację obowiązku prawnego dot. wprowadzenia w podmiocie leczniczym standardów ochrony małoletnich, określonego w Ustawie z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 560).
§ 1.
Bezpieczny kontakt z dziećmi
- Pracownicy gabinetu lekarskiego w przypadku kontaktu z dziećmi zobowiązani są do przestrzegania bezpiecznych relacji personel – dziecko.
- Pracownicy gabinetu lekarskiego nie korzystają z prywatnych kanałów komunikacji w kontaktach z dziećmi bez wiedzy ich opiekunów prawnych.
- W szczególności pracownicy gabinetu lekarskiego nie prowadzą z dziećmi prywatnych rozmów z wykorzystaniem mediów społecznościowych lub innych komunikatorów.
- W przypadku rozpoczęcia prywatnej rozmowy z wykorzystaniem mediów społecznościowych lub innych komunikatorów przez samo dziecko pracownik gabinetu lekarskiego nie kontynuuje rozmowy i poleca dziecku zgłoszenie się w miejscu wykonywania obowiązków służbowych lub z wykorzystaniem służbowych kanałów komunikacji zdalnej.
§ 2.
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci
- Pracownicy gabinetu lekarskiego posiadają odpowiednie przeszkolenie i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia, zaniedbania i dyskryminacji dzieci.
- W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka lekarz, którzy pozostaje z dzieckiem/jego rodziną w bezpośrednim kontakcie, jest zobowiązany podjąć rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnego wsparcia i motywując ich do szukania dla siebie pomocy. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka w ramach gabinetu lekarskiego pracownicy gabinetu lekarskiego przekazują tę informację lekarzowi prowadzącemu dziecko.
Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka, Zasady ogólne
- Zagrożenie bezpieczeństwa dzieci może przybierać różne formy, z wykorzystaniem różnych sposób kontaktu i komunikowania.
- Na potrzeby niniejszego dokumentu przyjęto następującą kwalifikację bezpieczeństwa dzieci zawężając do następujących kategorii:
- popełniono przestępstwo na szkodę dziecka (np. wykorzystanie seksualne, znęcanie nad dzieckiem, kary fizyczne),
- doszło do innej formy krzywdzenia, takiej jak np. krzyk, poniżanie, przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna i ekonomiczna;
- doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka (np. związanych z żywieniem, higieną, zdrowiem, zaniedbywaniem ze strony wychowawców, ignorowaniem kontaktów, udostępnianiem danych osobowych dziecka i jego wizerunku);
§ 4
Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka,
Interwencja
- W przypadku podjęcia przez lekarza, podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, lekarz ma obowiązek sporządzić notatkę służbową.
- W przypadku podejrzenia, że życie dziecka jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu, należy w pierwszej kolejności niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (Policja, pogotowie ratunkowe), dzwoniąc pod numer 112
- Poinformowania służb dokonuje pracownik, który pierwszy powziął informację o zagrożeniu i następnie sporządza notatkę służbową na temat podjętych czynności.
- Wszyscy pracownicy gabinetu lekarskiego, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
- W przypadku, gdy zgłoszono krzywdzenie dziecka przez osobę trzecią (obcą, bądź spokrewnioną), lekarz dokłada wszelkich starań, aby przeprowadzić rozmowę z dzieckiem i innymi osobami mającymi lub mogącymi mieć wiedzę o zdarzeniu i o sytuacji osobistej (rodzinnej, zdrowotnej) dziecka, w szczególności jego opiekunami. Lekarz stara się ustalić przebieg zdarzenia.
- Lekarz organizuje spotkanie/a z opiekunami dziecka, którym przekazuje informacje o zdarzeniu oraz o potrzebie/możliwości skorzystania ze specjalistycznego wsparcia, w tym u innych organizacji lub służb.
- W przypadku, gdy zgłoszono krzywdzenie dziecka przez rodziców/opiekunów, lekarz przeprowadza rozmowę z osobami mającymi lub mogącymi mieć wiedzę o zdarzeniu i o sytuacji osobistej (rodzinnej, zdrowotnej) dziecka. Stara się ustalić przebieg zdarzenia, ale także wpływ zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka.
- W przypadku, gdy wobec dziecka popełniono przestępstwo, lekarz sporządza zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i przekazuje je do właściwej miejscowo policji lub prokuratury.
- W przypadku, gdy z przeprowadzonych ustaleń wynika, że opiekun dziecka zaniedbuje jego potrzeby psychofizyczne lub rodzina jest niewydolna wychowawczo, rodzina stosuje przemoc wobec dziecka, o sytuacji zostanie poinformowany właściwy ośrodek pomocy społecznej lub szkoła lub inne instytucje oświatowe o potrzebie pomocy rodzinie, gdy niespełnianie potrzeb wynika z sytuacji ubóstwa, bądź – w przypadku przemocy i zaniedbania – zostanie wszczęta procedura Niebieskiej Karty.
- Dalszy tok postępowania leży w kompetencji instytucji, o których mowa w punktach poprzedzających.
§ 5.
Zasady ochrony danych osobowych dziecka
- Dane osobowe dziecka podlegają ochronie na zasadach określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.).
- Pracownicy gabinetu lekarskiego mają obowiązek zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarzają, oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem.
- Dane osobowe dziecka są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
- Wszyscy pracownicy przed podjęciem pracy są obligatoryjnie szkoleni z przepisów i zasad dotyczących ochrony danych osobowych.
§ 6.
Objaśnienie terminów
- Pracownikiem gabinetu jest lekarz, psychoterapeuta lub osoba obsługująca sekretariat gabinetu lekarskiego.
- Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
- Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy.
- Zgoda rodzica dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców/opiekunów prawnych dziecka. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinno-opiekuńczy.
- Przez zagrożenie bezpieczeństwa dziecka lub krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie przestępstwa lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, stosowanie przemocy wobec dziecka w jakiejkolwiek formie bądź też zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
- Przestępstwem jest zachowanie człowieka uznawane za społecznie szkodliwe i z tego względu zabronione przez ustawę (głównie kodeks karny, ale też wiele innych ustaw, jak np. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii)
- Czynem karalnym jest zachowanie człowieka uznane za społecznie szkodliwe, które stanowiłoby przestępstwo, gdyby zostało popełnione przez osobę w wieku powyżej 17 roku życia. Osoba poniżej 17 roku życia (nieletni) nie ponosi jednak odpowiedzialności karnej, lecz odpowiada za takie zachowania przed sądem rodzinnym w trybie postępowania w sprawach nieletnich, a nie postępowania karnego. Postępowanie w sprawach nieletnich zmierza do wychowania nieletniego sprawcy, a nie ukarania go.
- Właściwy sąd rodzinny oznacza najbliższy sąd rejonowy wydział rodzinny i nieletnich. Informacje na temat tego, gdzie znajduje się wydział właściwy dla danej miejscowości znajduje się aktualnym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz zakresu rozpoznawanych przez nie spraw. Korespondencję do sądu rodzinnego należy kierować w formie pisemnej, listem poleconym.
- Przez właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej należy rozumieć ośrodek położony w gminie/dzielnicy, w której zamieszkuje dziecko. Korespondencję z OPS należy prowadzić w formie pisemnej listem poleconym lub mailowej.
- Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa należy złożyć do właściwej miejscowo (najbliższej) jednostki policji lub prokuratury w formie pisemnej. Zawiadomienie należy nadać listem poleconym.
§ 7.
Przepisy końcowe
- Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.
- Niniejsza Polityka podlega udostępnieniu publicznemu, w tym dla rodziców dzieci korzystających z usług gabinetu lekarskiego, poprzez jej zamieszczenie na stronie internetowej pod adresem www.luizadziubinska.pl